top of page

Aşılama enfeksiyöz hastalıkların önlenmesindeki en güvenli yollardan birisi olup, küçük hayvan hekimliÄŸinde uygulanan en yaygın prosedürlerdir. Günümüzde aşıların uygulanma ÅŸekillerinde ve aşı programlarının oluÅŸturulmasında önemli deÄŸiÅŸiklikler olmuÅŸtur. World Small Animal Veterinary Association (WSAVA-Dünya Küçük hayvan Veteriner Hekimleri DerneÄŸi) aşı grubu tarafından oluÅŸturulan Aşı Rehberi, KHVHD (Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri DerneÄŸi) önderliÄŸinde ülkemiz kullanımına adapte edilmiÅŸtir.

 

Son yıllarda eÄŸilim, bireysel aşı yükünün azaltılması yönündedir. Bu deÄŸiÅŸikliklerin oluÅŸturulması ve uygulanmasında ki nedenlerin ilki, aşıların uygulama sonrasında ortaya çıkabilecek yan etkilerinde son dönemde gözlemlenen farklılıklardır. Bu yan etkilerin en çok dikkat çekenleri, aşıların immun iliÅŸkili hastalıkları tetikleyen faktörlerden birisi olduÄŸunun ortaya konulmasıdır ve uygulama sonrası ÅŸekillenen aşı iliÅŸkili sarkomalardır (Aşı yapılan bölgede kanser oluÅŸumu).

İnsan hekimliÄŸi ve veteriner hekimlikte adeta bir “aşı fobisi” durumu ortaya çıkmış olup, bunun engellenmesi için aşıların uygulama ÅŸekli ve aşı programlarının son bilimsel geliÅŸmeleri takip ederek oluÅŸturulması gereksinimi kaçınılmaz hale gelmiÅŸtir.

​

​

Aşı Protokolleri (Core, Noncore ve Önerilmeyen Aşılar)

  • Core (Mutlaka yapılması gereken aşılar)

Core aşıların tüm hayvanlara uygulanması gerekir.

 

  • Noncore ( YaÅŸanılan ya da seyahat edilen bölgeye göre uygulanan aşılar)

Bu aşılar bölgeler temelinde deÄŸiÅŸebilir. Veteriner Hekim önerisiyle uygulanır.

​

  • Önerilmeyen aşılar

Kullanımlarını gerekçelendirecek yeterli bilimsel kanıtın bulunmadığı durumlarda bazı aşılar, önerilmeyen aşılar olarak sınıflandırılmıştır.

 

 

​

Kedilerde Aşılama;

 

Core Aşılar; 3’lü kedi karma aşısı, kuduz aşısı

Noncore Aşılar; Kedi leukaemia aşısı (lösemi), FİV(kedi aids) aşısı,Bordotella,Chlamydia felis

Önerilmeyen Aşılar; FİP (feline enfeksiyöz peritonitis)

 

Köpeklerde Aşılama;

​

Core Aşılar; Köpek karma aşısı, Kuduz , Bordotella bron.(öksürük aşısı)

Noncore Aşılar; Lyme aşısı

Önerilmeyen Aşılar; Köpek Coronavirüs aşısı

​

​

Yavru Hayvanlarda Aşı Protokolleri

​

Köpeklerde Aşı Protokolü;

​

Core Aşılar16 haftalık yaÅŸtan öncesinde baÅŸlandıysa;

​

Karma aşısı; 3 hafta ara ile 2 doz

Bordotella aşısı; 2-4 hafta arayla 2 doz ( Bazı firmaların aşılarında Tek doz yeterli gelmektedir)

Kuduz; 3 aylık yaştan sonra tek doz şeklinde uygulanır.

​

16 haftalık yaştan sonra;

Bir doz daha karma aşısı uygulanır (toplam 3 ya da 4 karma aşı uygulanmış olur)

​

Noncore Aşılar

​

Lyme Aşısı; 3 aylık yaÅŸtan sonra 2-4 hafta arayla 2 doz. (Kene mevsimi baÅŸlamasından hemen önce yıllık tekrarı yapılmalıdır)

​

Önerilmeyen Aşılar 

​

Coronavirüs aşısı,Coronavirüs enfeksiyonları genellikle subkliniktir veya hafif klinik belirtilere sebep olur.DoÄŸrulanmış Corona hastalığı prevalansı günümüzde mevcut olan aşıların kullanımını haklı çıkartmaz.Mevcut olan aşıların köpek coronavirüs varyantlarına karşı koruma saÄŸlayacağına dair bir kanıt yoktur.​

 

 

Kedilerde  Aşı Protokolü;

​

​

Core Aşılar,16 haftalık yaÅŸtan öncesinde baÅŸlandıysa;

​

Karma aşısı; 2-4 hafta ara ile 2 doz

Kuduz aşısı; 3 aylık yaştan sonra tek doz uygulama

​

16 haftalık yaştan sonrasında;

Bir doz daha karma aşısı uygulanabilir.

​

​

Noncore Aşılar

​

Kedi Lösemi aşısı; 8 haftalık yaÅŸta ile 3-4 hafta arayla 2 uygulama yapılır. Aşı öncesinde hastaya lösemi testi yapılıp, eÄŸer sonuç negatif ise aşı uygulanmalıdır. Pozitif hayvanlara aşı uygulanmamalıdır. Adjuvansız aşı kullanılmalıdır.

​

FIV aşısı (Kedi Aidsi); 8 haftalık yaÅŸta 2-3 hafta ara ile 2 doz uygulanır.

​

Önerilmeyen Aşılar

​

FIP aşısı; Yeterli çalışma olmadığı için önerilmez.

​

​

Aşıların Uygulanma Sıklıkları

Aşıların etkinliÄŸi açısından yavrular için hazırlanan aşılama programında maternal antikorların(anneden alınan antikorlar) varlığı dikkate alınmalıdır. Erken dönemde köpek ve kedi yavrularına uygulanan aşıların birçoÄŸunun etkinliÄŸi, maternal antikorlar tarafından önemli ölçüde engellendiÄŸi bilinmektedir. Aşılamanın son dozunun 16.haftalık(4aylık) yaÅŸta tekrarlanması ve 6-12 aylık yaÅŸta bir tekrar daha yapılması önerilmektedir.

Daha sonraki dönemde aşıların uygulanma sıklıkları bağışıklık süresi temelinde belirlenir. Yakın geçmiÅŸte core aşıların çoÄŸunun 1 yıllık koruma sürelerine sahip olduÄŸu belirtilmiÅŸti.Bu anlamda aşılamanın her yıl tekrarlanması öneriliyordu. Son yıllarda, çoÄŸu ürünün,minimum 3 yıl boyunca koruduÄŸu belirlenmiÅŸtir. Her 3 yılda bir yapılan core aşılar,her yıl uygulandığı durumla karşılaÅŸtırıldığında antikor seviyeleri arasında bir farklılık bulunmadığı ve aynı derecede korumakta olduÄŸu belirlenmiÅŸtir. Bu sebeple yıllık aşılarda, hastanın antikor titresine bakılarak karar verilmelidir.

 

 

Aşılamaya İliÅŸkin Önemli Notlar

  1. Aynı enjektörde farklı aşılar karıştırılabilir mi?

Ürün etiketi veya kısa ürün bilgisinde spesifik olarak belirtilmediÄŸi sürece,farklı aşılar hiçbir zaman aynı enjektörde karıştırılmamalıdır.

​

  2.Aynı köpeÄŸe aynı anda farklı aşılar uygulanabilir mi?

Randevu sırasında aynı hastaya faklı aşılar uygulanabilir.Ancak aşılar farklı lenf nodülleri tarafından drene edilen ayrı bölgelere uygulanmalıdır.(ÖrneÄŸin bir aşı saÄŸ omuz üzerine diÄŸeri sol omuz üzerine)

 

  3.Mantar enfeksiyonlarına karşı profilaktik olarak aşılama yapılabilir mi?

Ülkemizde aşı olarak adlandırılan, mantara karşı koruyucu olarak kullanılan ürünler aşı olarak tanımlanmamaktadır.

​

  4.Yavru köpeklere her hafta aşı uygulanabilir mi?

Uygulanan aşıya bakılmaksızın en az 2 haftalık bir aşılama aralığı önerilmektedir.Haftalık yapılan aşılar, hastalığa karşı geliÅŸecek olan antikor titresine engel olabilir.

​

  5.Gebelikte aşılama olur mu? 

Mümkünse kaçınılmalıdır.

​

  6.Küçük köpek ırkı uygulanacak olan aşıyı daha büyük bir köpek ırkı ile aynı miktarda mı almalıdır?

Tüm doz,üretici tarafından belirtildiÄŸi ÅŸekilde ugulanmalıdır.Belirtilen dozun daha azını uygulamak,koruyucu bir immun yanıt oluÅŸturmayabilir.

​

  7.Anestezi sırasında aşılama olur mu?

Genellikle tavsiye edilmez.

​

  8.Aşı  öncesi enjeksiyon bölgesine dezenfektan uygulanmalı mı?

Dezenfektan,modifiye canlı virüsü inaktive edebileceÄŸinden genellikle önerilmez.

​

  9.Belirli ırkların (Rottw,Doberman Pinsch) tam olarak bağışık olduklarına emin olmak için özgün bir aşılama protokolü uygulanmalı mıdır?

Irka spefisik protokoller günümüzde gerekli görülmemektedir.Parvovirüs aşılarının Doberman Pinscher ve Rottweiler'ları bağışık hale getirmede geçmiÅŸteki baÅŸarısızlıkları, genetik olarak parvovirüs aşısına yanıt vermeyen ve bu nedenle hastalığa duyarlı olan ırklar içinde görüldüÄŸü belirtilmiÅŸtir.Zayıf yanıt veren bu hayvanlarda bağışıklık sistemi asıl olarak aşı antijenini tanımakta baÅŸarısızdır.Bu hastalar da aşı koruyuculuÄŸu VacciCheck titre testi bakılarak belirlenebilir.Bu test kliniÄŸimiz de yapılmaktadır.

​

​

Daha detaylı bilgi için kliniÄŸimizi ziyaret edebilirsiniz..

© 2018 Tüm Hakkı Nova Veteriner KliniÄŸine Aittir. 

bottom of page